Vooral in de Verenigde Staten wordt veel geloof gehecht aan het idee dat iemand met ADHD automatisch een hoog IQ heeft en dus wel hoogbegaafd moet zijn. Dat komt er middels reguliere IQ-testen niet altijd uit. ADHD zorgt immers voor een korte spanningsboog, waardoor zo iemand al snel de interesse en concentratie verliest om een dergelijke test succesvol af te maken.
In Nederland zijn we echter minder geneigd om het verband te zoeken tussen intelligentie en ADHD. Zelfs in Amerika is er intussen nogal wat discussie over het feit wat een dergelijke correlatie zou betekenen. Zou een hoog IQ zorgen voor ADHD-gedrag of zorgt juist ADHD-gedrag voor een hoog IQ?
Afhankelijk van de ernst van de symptomen kan ADHD behoorlijk invloed hebben op de wijze van functioneren thuis, op school of op het werk. Dit kan al snel de indruk wekken dat iemand een lager IQ heeft dan in werkelijkheid het geval is. Tijd om daar eens een onderzoek aan te besteden, dachten enkele onderzoekers.
De resultaten van dat onderzoek lijken aan te tonen dat volwassenen met zowel een hoog IQ en ADHD over het algemeen minder cognitieve vaardigheden hebben in vergelijking met deelnemer die ook een hoog IQ hadden, maar geen ADHD[1].
Bij het onderzoek werd een reeks verbale, geheugen en probleemoplossende tests gebruikt. Een probleem met deze studie is echter dat er geen andere controlegroepen waren. Er waren bijvoorbeeld geen groepen met alleen ADHD of groepen met een laag IQ als vergelijkingsmateriaal.
Aan de andere kant lijken veel mensen met ADHD hun aandacht alleen te richten op een bepaald onderwerp waar ze veel interesse in hebben. Dit kan zich goed vertalen naar bepaalde vakken op school of bepaalde onderdelen van het werk. Andere, minder interessant geachte onderwerpen of werkzaamheden, worden met veel minder enthousiasme uitgevoerd. In dergelijke gevallen is het niet dat het IQ laag is - het is alleen dat deze individuen zich voornamelijk kunnen (of willen) concentreren op de dingen waar ze de meeste interesse in hebben.
Handboek PDD-NOS Column: januari 2026
Een ander onderzoek kwam tot een andere conclusie[2]. Daaruit bleek dat IQ en ADHD niets met elkaar te maken hadden en compleet afzonderlijke zaken zijn. Die studie beweert namelijk dat zowel een hoog IQ als ADHD in families kan voorkomen, maar dat het hebben van een familielid met een hoog IQ (en geen ADHD) niet betekent dat een ander familielid met ADHD ook een hoog IQ zou moeten hebben.
Er blijkt dus geen enkel verband te zijn tussen ADHD en IQ. Dat is ook het inzicht dat we in Nederland al een tijdje hebben.
Kinderen, die hoogbegaafd zouden zijn, zijn dat voornamelijk in de ogen van hun ouders.
Indigo-kinderen
Hetzelfde geldt voor zogenaamde indigo-kinderen, een pseudo-wetenschappelijke term die stamt uit de New Age-beweging. Er zijn geen wetenschappelijke studies die het bestaan van indigo-kinderen of hun kenmerken bevestigen. Sommige ouders kiezen er soms onbewust voor om hun kinderen met een leerstoornis als indigo-kind te bestempelen. Dat is dan een soort alternatieve diagnose geworden die minder hard of pijnlijk is voor de ouders. Niet voor het kind, want die blijft dezelfde leerproblemen houden.
Critici zien dit als een manier voor ouders om een pediatrische behandeling of een psychiatrische diagnose te ontlopen. Zoiets als: 'Mijn kind is niet onnozel, want het is een indigo-kind. Hij of zij is gewoon anders'. Veel kinderen die door hun ouders als indigo-kind worden bestempeld, krijgen uiteindelijk toch de diagnose ADHD[3].
[1] Antshel et al: Executive functioning in high-IQ adults with ADHD in Psychological Medicine : 2010.
[2] Wood et al: The relationship between ADHD and key cognitive phenotypes is not mediated by shared familial effects with IQ in Psychological Medicine : 2011.
[3] Lench et al: Exasperating or exceptional? Parents' interpretations of their child's ADHD behavior in Journal of Attention Disorders : 2013
