Jaargang 21
Nummer 7 - juli 2023
Fred de Vries - Auteur

Pre-Depressie?

Een pre-depressie ofwel subthreshold depressive disorder zou een depressieve stoornis zijn, die gesteld kan worden als er net niet voldaan wordt aan de criteria voor een daadwerkelijke depressie, maar er toch een tijdje wat depressieve gevoelens ervaren worden. Het probleem is natuurlijk dat iedereen wel eens een tijdje wat minder in zijn of haar vel zit. Het zit niet altijd mee in dit leven, maar mag je die periodes direct benoemen als een bijna-depressie?

Er is immers niet voor niets een drempel (threshold) verzonnen om mensen die echt lijden onder hun depressieve gevoelens op de juiste manier te kunnen behandelen.

Tegenwoordig wordt in ons land steeds minder direct naar de zo gemakkelijke medicatieve oplossing gegrepen en je verstandige huisarts zal je vaker adviseren om eerst maar eens wat te gaan sporten of wandelingen gaan maken om je zorgen en spinnenwebben uit je brein te laten waaien. Pillen zijn tweede keus geworden en een serie behandelingen bij een psychiater is vaak niet eens in je zorgverzekering opgenomen.

Een diagnose van een echte depressie wordt gesteld aan de hand van criteria die ontleend zijn aan de Amerikaanse DSM (Diagnostic and Statistical Manual for Mental Disorders). Dit boekwerk wordt wereldwijd gezien als het standaardwerk voor psychische problemen.

Iedereen is intussen echter vergeten wat het oorspronkelijke doel van de DSM was (en is): het is bedoeld als een hulpmiddel voor (vergoedingen van) verzekeringsmaatschappijen. De codes, die bij een diagnose horen, vergemakkelijken de interactie tussen behandelaar en verzekeringsmaatschappij. De DSM heeft dus niets te maken met het stellen van de juiste diagnose en al zeker niet een passende behandeling.

Dat wijdverbreide misverstand heeft een aantal kwalijke gevolgen gehad. Zo zijn er bij veel kinderen veel te snel diagnoses gesteld, waardoor ze vaak voor de rest van hun leven gemedicaliseerd werden. Medicaties zijn vaak een snelle en goedkope oplossing voor een probleem, zelfs als dat probleem niet of nauwelijks bestaat, na verloop van tijd wel weer over zal gaan of wanneer een opvoedcursus voor ouders meer resultaat zou hebben.

Ook een pre-depressie valt onder deze categorie. Moet je iedere periode waarin je wat tegenslag hebt, liefdesverdriet hebt of simpelweg last hebt van de winterblues, direct met medicijnen behandelen?




Handboek PDD-NOS Column: juli 2023

Op winst beluste fabrikanten denken uiteraard van wel. Zij claimen dat een pre-depressie in veel gevallen een voorloper is van een major depressive disorder (MDD) ofwel een zware depressie. Nu zijn de bekende antidepressiva, waaronder de bekende selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) een veel te zwaar middel voor iemand die zich een beetje down voelt en dus hebben ze wat nieuws gevonden.

De Biofarma Group heeft een preparaat verzonnen met de naan SameUp (zie hier). Het bevat S-adenosylmethionine (SAMe) en de psychobiotische (bestaat dat woord?) bacterie Lactobacillus plantarum. Volgens de Biofarma Group is SAMe een stof die uitgebreid onderzocht is en zelfs in het lichaam zelf wordt aangemaakt.

Als we kijken naar het chemische profiel van SAMe dan valt het volgende op: het stofje is inderdaad onderwerp van een aantal beperkte onderzoeken geweest voor depressie, maar de resultaten zijn verdeeld[1]. SAMe is bovendien niet veilig voor mensen met een bipolaire stoornis. Veel meer onderzoek is daarom noodzakelijk voordat het zou kunnen worden ingezet.

De bacterie, Lactobacillus plantarum, is een melkzuurbacterie en er bestaat inderdaad wat onderzoek dat het slikken van een preparaat met die bacterie kan helpen bij een depressie[2][3]. Het probleem is echter dat de onderzoeken zijn gepubliceerd in wat obscure vakbladen, wat niet echt vertrouwen biedt in de onafhankelijkheid van de onderzoekers.

Persoonlijk geloof ik dat de term 'pre-depressie' slechts is verzonnen om een middel aan de man te brengen, terwijl dat natuurlijk andersom hoort te zijn. Medicalisatie en overdiagnose zijn intussen een knagend probleem van de moderne westerse maatschappij geworden[4].

Daarom denk ik dat we het moderne advies van een huisarts zouden moeten opvolgen: ga naar buiten als je je wat down of depri voelt en laat de spinnenwebben uit je hoofd waaien.

[1] Sharma et al: S-Adenosylmethionine (SAMe) for Neuropsychiatric Disorders: A Clinician-Oriented Review of Research in Journal of Clinical Psychiatry : 2017
[2] Rudzki et al: Probiotic Lactobacillus Plantarum 299v decreases kynurenine concentration and improves cognitive functions in patients with major depression: A double-blind, randomized, placebo controlled study in Psychoneuroendocrinology : 2019
[3] Ma et al: The potential beneficial effects of Lactobacillus plantarum GM11 on rats with chronic unpredictable mild stress- induced depression in Nutritional Neuroscience : 2023
[4] Van Dijk et al: Medicalisation and Overdiagnosis: What Society Does to Medicine in International Journal of Health Policy and Management : 2016