Jaargang 24
Nummer 3 - maart 2026
Fred de Vries - Auteur

Autisme voorspellen via slaapgedrag bij baby's

Een nieuwe studie toont aan dat baby's met een hoge sensorische gevoeligheid moeite hebben om een diepe en dus herstellende slaap te bereiken, zelfs in een rustige omgeving[1].

Door hersenactiviteit te monitoren, ontdekten onderzoekers dat deze baby's weliswaar evenveel tijd in "diepe slaap" doorbrengen als andere baby's, maar dat de kwaliteit van die slaap aanzienlijk minder diep is. De langzame hersengolven zijn zwakker, wat wijst op een onvermogen om zich volledig "los te koppelen" van de sensorische wereld. Deze ontdekking helpt verklaren waarom neurodivergente baby's vaak "sneller geprikkeld" zijn en biedt een nieuw perspectief voor het ondersteunen van de vroege hersenontwikkeling.

Baby's met een verhoogde kans op autisme kunnen moeite hebben om in een diepe, herstellende slaap te komen, volgens een nieuwe studie van de Britse Universiteit van East Anglia.

Onderzoekers bestudeerden het verband tussen slaap en sensorische gevoeligheid, wat veel voorkomt bij neurodivergente baby's. Ze ontdekten dat wanneer baby's met deze eigenschap in een lawaaierige omgeving sliepen, hun diepe slaap aanzienlijk werd verstoord.

Maar zelfs in een stille kamer sliepen baby's met een hoge sensorische gevoeligheid lichter. Dat suggereert dat zowel hun unieke sensorische bedrading als hun omgeving van invloed zijn op hoe goed ze rusten.

Het onderzoek leverde belangrijke aanwijzingen op over waarom sommige baby's, met name degenen die zeer gevoelig zijn voor sensorische prikkels, meer moeite hebben om een herstelende slaap te bereiken.

Professor Teodora Gliga van de School of Psychology van de UEA, die het onderzoek leidde, zei: "Veel ouders vertellen ons dat hun baby 'snel van streek' lijkt te zijn door geluiden of sensaties en we beginnen nu te zien hoe die gevoeligheid van invloed kan ijn op hun slaap.

Door de hersengolven van baby's te monitoren, konden we duidelijke verschillen zien in hoe diep baby's sliepen als reactie op geluid.

"Baby's, die gevoeliger waren voor geluiden, brachten niet minder tijd door in diepe slaap, maar hun diepe slaap was simpelweg minder diep. De langzame golven die deze fase kenmerken, waren kleiner en zwakker, wat aantoont dat, hoewel de duur vergelijkbaar was, de diepte en kwaliteit van hun slaap verminderd waren.

"Onze resultaten laten zien dat zelfs alledaagse geluiden het voor sommige baby's moeilijker kunnen maken om in diepe slaap te blijven, vooral voor baby's met een van nature verhoogde sensorische respons."




Handboek PDD-NOS Column: maart 2026

Sommige baby's in het onderzoek hadden een grotere kans om later autisme te ontwikkelen, niet omdat ze op zo'n jonge leeftijd diagnoseerbare kenmerken vertoonden, maar omdat ze al een ouder autistisch broertje of zusje hadden.

Dr. Anna de Laet, eerste auteur van het onderzoek en nu verbonden aan King's College London, zei: "Autisme is een sterk erfelijke aandoening. We hebben baby's met en zonder een ouder autistisch broertje of zusje opgenomen. Daarmee konden we een heel scala aan sensorische gevoeligheden vastleggen, die veel voorkomen bij autisme en zich vroeg in de ontwikkeling manifesteren, vaak ruim voordat een diagnose mogelijk is".

"Deze gevoeligheidskenmerken betekenen niet dat een baby autisme zal ontwikkelen, wat we voor de leeftijd van drie jaar niet betrouwbaar kunnen diagnosticeren, maar ze helpen ons wel te onderzoeken hoe vroege sensorische verschillen van invloed kunnen zijn op de slaap in de babytijd"

Om deze patronen te begrijpen, bezochten gezinnen het slaaplaboratorium van de Universiteit van East Anglia, waar elke baby twee dutjes deed: eentje in een stille kamer en eentje in een kamer waar elke paar seconden zachte piepjes, ongeveer zo luid als een normaal gesprek, werden afgespeeld.

Onderzoekers registreerden de hersenactiviteit van de baby's tijdens de slaap en vergeleken de slaapdiepte tussen de twee omstandigheden.

Ouders vulden ook vragenlijsten in over het typische gedrag en de sensorische gevoeligheden van hun baby, die verband konden houden met de slaapkwaliteit.

In totaal droegen 41 baby's tussen de acht en elf maanden bij aan de data voor de uiteindelijke analyse.

Professor Gliga verklaarde: "Het verminderen van lawaai kan vooral gevoelige baby's helpen, maar het is op zichzelf niet voldoende. Ook in stille omgevingen sliepen ze nog steeds oppervlakkiger.

Goede slaap is essentieel voor de hersenontwikkeling en het emotionele welzijn, dus inzicht in deze verschillen is cruciaal om gezinnen beter te kunnen ondersteunen."

Dat zou ook kunnen betekenen dat gezinnen, die in een rumoerige omgeving wonen, zoals een drukke binnenstad of langs een druk bereden snelweg, meer problemen met de hersenontwikkkeling van hun baby's kunnen krijgen dan gezinnen die in een landelijke omgeving wonen.

De auteurs benadrukken de noodzaak van verder onderzoek naar hoe diepe slaap bij deze baby's beter ondersteund kan worden, mogelijk door het vermogen van de hersenen om sensorische prikkels tijdens de slaap te filteren te versterken.

[1] De Laet et al: Sound asleep: sensory decoupling during sleep depends on an infant's sensory profile in Sleep - 2026