Jaargang 21
Nummer 11 - november 2023
Fred de Vries - Auteur

Selective Sound Sensitivity Syndrome

Selective Sound Sensitivity Syndrome (Selectie Geluidsgevoeligheids Syndroom) staat ook bekend als misophonia. Het is een stoornis van verminderde tolerantie voor specifieke geluiden of de daarmee samenhangende stimuli of signalen. Deze signalen, bekend als triggers, worden in meer of mindere mate als onaangenaam ervaren en roepen vaak sterke negatieve emotionele, lichamelijke en gedragsreacties op die bij de meeste andere mensen niet voor zullen komen.

Die negatieve reacties op deze triggergeluiden lopen uiteen van een lichte ergernis tot een hevige woede, met zelfs een mogelijke activering van de bekende fight-or-flight response (vecht-of-vluchtreactie). De reacties lijken niet te worden uitgelokt door de sterkte van het geluid, maar eerder door het specifieke patroon of de betekenis ervan voor degene die het geluid waarneemt. Triggers zijn doorgaans zich herhalende stimuli en hebben voornamelijk, maar niet uitsluitend, betrekking op redelijk normale menselijke gedragingen, zoals kauwen, eten, smakken, slurpen, hoesten, keel schrapen, snuiven en slikken. Voor mensen, die niet lijden aan Selective Sound Sensitivity Syndrome, zijn deze geluiden wellicht slechts onbeschaafd, maar echt storend zijn ze voor hen niet.

Zodra een dergelijke trigger of stimulus wordt gehoord, kunnen mensen met het Selective Sound Sensitivity Syndrome de grootste moeite hebben om deze geluiden te negeren. Ze kunnen daardoor zelfs lijden aan angsten, ontwijkgedrag of beperkingen ervaren in hun sociale of beroepsmatige leven.

De symptomen van een Selective Sound Sensitivity Syndrome verschillen per persoon, evenals de ernst daarvan. Deze varieert van mild (enig ongemak en/of walging) tot ernstig (woede, haat, paniek, angst en/of emotioneel leed).




Handboek PDD-NOS Column: november 2023

De meeste mensen mensen met het Selective Sound Sensitivity Syndrome zijn zich er wel degelijk van bewust dat hun reacties in geen verhouding staan tot de ernst van het probleem, maar daar schieten ze niet zoveel mee op.

De eerste symptomen worden doorgaans voor het eerst waargenomen in de kindertijd of vroege adolescentie. Onderzoekers denken dat het Selective Sound Sensitivity Syndrome waarschijnlijk een symptomatische manifestatie is van een onderliggende (andere) psychiatrische stoornis. Ze denken hier aan stemmingsstoornissen, angststoornissen, ADHD, dwangstoornissen, depressieve stoornissen en autisme[1][2]. Ook het mechanisme ervan is nog niet volledig begrepen, maar het lijkt erop dat het veroorzaakt kan worden door het disfunctioneren van het centrale zenuwstelsel in de hersenen.

In 2022 kwamen onderzoekers, psychologen en psychiaters bijeen om een consensusdefinitie van het Selective Sound Sensitivity Syndrome te formuleren, waarbij ze het erover eens waren dat het een stoornis is met verminderde tolerantie voor specifieke geluiden en de daarmee samenhangende stimuli[3].

Zorgverleners proberen mensen over het algemeen te helpen omgaan met Selective Sound Sensitivity Syndrome door te herkennen en erkennen wat de persoon ervaart en door te werken aan manieren om met de problemen om te gaan. Met andere woorden: ze moeten leren met hun problemen om te gaan, want een echte oplossing is er niet.

[1] Cavanna, Seri: Misophonia: current perspectives in Neuropsychiatric Disease and Treatment : 2015.
[2] Guzick et al: Clinical characteristics, impairment, and psychiatric morbidity in 102 youth with misophonia in Journal of Affective Disorders : 2023.
[3] Swedo et al: Consensus Definition of Misophonia: A Delphi Study : Frontiers in Neuroscience : 2022.